( 1262 ه ) ياد كرده‌اند و بيش از اين در بارهء او نگفته‌اند . و البته از پاره‌اى نوشته‌ها استفاده مىشود كه او در يزد موقعيت ممتازى داشته و مورد توجه والى آن ديار بوده است . در دانشنامهء يزد آمده كه : او ، با شاهزاده محمد ولى ميرزا ، والى يزد به سال‌هاى 1236 - / 1243 ، ارتباط داشته است . « 1 » در اين كه وى با شاهزاده والى ارتباط داشته ، علاوه بر مقدمه‌هايى كه در ترجمهء آثار او آمده ، و او شاهزاده را ستوده و سفارش او را به ترجمهء برخى از آثار يادآورى كرده ، ذكر اين ماجرا از سوى نائينى است كه در كتابش آورده است . نائينى در بارهء تعبير خواب مترجم براى شاهزاده چنين آورده است : و نيز حين توجه شاهزاده به طهران در اردكان ، شبى بعد از آن كه فراش نوم مىگسترانند ، و شاهزاده شرايط استنامت به عمل مىآورد ، در عالم رؤيا مىبيند كه دست‌هاى وى را گرفته ، گوشش را تيغ زدند . چون به زلال تباشير صبح ديده از خواب فرو مىشويد ، استفسار تعبير خواب دوشينه از فاضل اردكانى ، آخوند ملا محمد على نحوى كه اطراف علوم تعبير را مستطرف است ، مىنمايد ، آن جناب به استماع خبر خوش آن رؤيا را معبر مىدارد . « 2 » از تاريخ مرگ اردكانى هم اطلاع دقيقى در دست نيست ، مؤلف گنجينهء دانشمندان ، مرگ وى را به سال 1235 دانسته « 3 » ، ولى در دانشنامهء مشاهير يزد ، بى آن كه در بارهء تاريخ درگذشت وى ، سخنى به ميان آورده شود ، به اين تاريخ اعتراض شده است « 4 » . و البته اين نظر مؤلف ياد شده ، با تاريخ كتابت آثار وى نيز تطبيق نمىكند ؛ چه اين كه بر اساس آنچه در تاريخ كتابت تأليفات وى آمده ، برخى از آنها پس از اين تاريخ به نگارش در آمده‌اند . « 5 » آنچه مسلم است ، اين است كه اردكانى در گورستان قديم

--> ( 1 ) . دانشنامهء مشاهير يزد ، ج 2 ، ص 1077 . ( 2 ) . تاريخ جعفرى ، ص 627 و 628 . ( 3 ) . گنجينهء دانشمندان ، ج 7 ، ص 436 . ( 4 ) . ج 2 ، ص 1077 . ( 5 ) . براى نمونه ، در تاريخ كتابت كتاب مصائب الاسلام 1239 ه و در هداية الاعلام 1240 ه و در المطالب السنية 1246 هآمده است .